Belgische inflatie in december: 2,2% ten opzichte van 2,6% in november en 2,5% in oktober. (HICP)

Lichte daling van inflatie

• De kerninflatie (inflatie zonder energie en onbewerkte levensmiddelen) bedraagt in december 2,9% tegenover 2,7% in november.
• De inflatie volgens de consumptieprijsindex (CPI) voor de maand december bedraagt 2,1% ten opzichte van 2,4% in november.
• De subindices met de grootste positieve impact op de inflatie zijn restaurants en cafés, woninghuur, huishoudelijke diensten en vlees.
• De subindices die deze maand de grootste negatieve impact hebben op de inflatie zijn aardgas, motorbrandstoffen en huisbrandolie.
• Eurostat zal op 19 januari de geharmoniseerde consumptieprijsindex van de EU-landen voor december publiceren.

De inflatie volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP)^[1] bedraagt in december 2,2% ten opzichte van 2,6% in november en 2,5% in oktober. De inflatie volgens de geharmoniseerde consumptieprijsindex met constante belastingvoet (HICP-CT)^[2] bedroeg 2,2% in december tegenover 2,7% in november.

De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 2,9% in december, tegenover 2,7% in november en 2,6% in oktober. De inflatie zonder energieproducten bedraagt 2,9%, tegenover 2,7% november.

De inflatie voor voeding bedraagt deze maand 2,7%, tegenover 2,9% vorige maand. De inflatie van olie bedroeg deze maand -1,2% tegenover 1,1% in november. Voor zuivelproducten daalde de inflatie naar 2,4% tegenover 2,9% vorige maand. Vis heeft deze maand een inflatie van 1,2% tegenover 2,1% in november. De inflatie van brood en granen bedroeg in december, net als in november, 2,0%. De inflatie van vlees stabiliseerde zich ook op 5,8%.

De bijdrage van energie tot de inflatie was negatief van januari 2023 tot februari 2024. Deze inflatie bedraagt nu
-0,4%, een daling ten opzichte van vorige maand (0,1%). Voeding, daarentegen, levert een bijdrage van 0,4%.

Elektriciteit is nu 3,2% duurder dan een jaar geleden. Aardgas vertoont een inflatie van -13,6% ten opzichte van december vorig jaar. De prijs van huisbrandolie is met 11,2% gedaald ten opzichte van vorig jaar.

Inflatie en impact van de 12 hoofdgroepen op de inflatie

Op basis van de opsplitsing in de 12 hoofdgroepen wordt de hoogste inflatie in december gemeten voor “Hotels, cafés en restaurants” (4,0%). De laagste inflatie werd gemeten voor de groep “Kleding en schoeisel” (0,2%). De groep “Hotels, cafés en restaurants” is de hoofdgroep die in december de grootste positieve impact had op de inflatie, met 0,2 procentpunt. De groep “Huisvesting, water en energie” heeft de grootste negatieve impact uitgeoefend met -0,3 procentpunt.

Inflatie^[3] en impact^[4] op de inflatie voor de globale HICP en de 12 hoofdgroepen

Inflatie volgens specifieke aggregaten

De globale HICP kan opgesplitst worden in vijf specifieke aggregaten, die samen de totale bestedingen vormen.

• De inflatie voor energieproducten is gedaald ten opzichte van vorige maand. Ze bedraagt in december -4,4% ten opzichte van 1,0% in november en 1,3% in oktober. Ten opzichte van de voorgaande maand daalden de prijzen gemiddeld met 2,4%. De gemiddelde inflatie van dit aggregaat bedraagt 4,9% voor de laatste twaalf maanden.
• De inflatie voor de bewerkte levensmiddelen bedraagt in december 2,5% ten opzichte van 2,7% in november en 2,6% in oktober. Ten opzichte van november daalden de prijzen gemiddeld met 0,2%. De gemiddelde inflatie bedraagt 4,8% voor de laatste twaalf maanden.
• De inflatie voor de niet-bewerkte levensmiddelen (fruit, groenten, vlees en vis) bedraagt in december, net als in november, 3,0% en bedroeg 2,8% in oktober. Ten opzichte van november daalden de prijzen gemiddeld met 0,6%. De gemiddelde inflatie van dit aggregaat bedraagt 2,4% voor de laatste twaalf maanden.
• De inflatie voor niet-energetische industriële goederen bedraagt in december 0,7% ten opzichte van 0,3% in november en 0,6% in oktober. Ten opzichte van de vorige maand stegen de prijzen gemiddeld met 0,4%.
• Voor diensten (inclusief huur) stabiliseert de inflatie en bedraagt ze 4,2% in december, net als in november, en bedroeg ze 3,7% in oktober. De gemiddelde inflatie van dit aggregaat bedraagt 3,7% voor de laatste twaalf maanden.

De kerninflatie (inflatie zonder energie en onbewerkte levensmiddelen) bedraagt in december 2,9%. Dat is een stijging ten opzichte van de 2,7% in november. De gemiddelde kerninflatie van de laatste 12 maanden is gelijk aan 2,8%. Ten opzichte van vorige maand stegen de prijzen van dit subaggregaat met 0,6%.

Inflatie volgens specifieke aggregaten

Impact van de subindices op de inflatie

De grootste positieve impact op de inflatie wordt gerealiseerd door restaurants en cafés, namelijk met 0,16 procentpunt. Woninghuur heeft een positieve impact van 0,15 procentpunt. Huishoudelijke diensten hebben een positieve impact van 0,14 procentpunt. Vlees heeft een positieve impact van 0,12 procentpunt.

Subindices met de grootste positieve impact op de inflatie

De negatieve impact op de inflatie was het grootst voor aardgas, namelijk -0,37 procentpunt. Motorbrandstoffen hadden een impact van -0,17 procentpunt. Huisbrandolie had een negatieve impact van -0,13 procentpunt.

Subindices met de grootste negatieve impact op de inflatie

Vergelijking tussen België en de buurlanden

Aangezien de definitieve HICP van onze buurlanden pas later wordt bekendgemaakt, kan er slechts een vergelijking gemaakt worden op basis van de eerste snelle inflatieraming van de HICP (HICP flash estimate) van december. In België bedroeg deze inflatie 2,2% in december, een daling ten opzichte van de 2,6% in november. Nederland tekende een inflatie op van 2,5% in december, dit is een lichte daling ten opzichte van de 2,6% in november. In Frankrijk bedroeg de inflatie in december 0,7%; ze daalde daarmee licht ten opzichte van de 0,8% in november. De eerste snelle inflatieraming van de HICP van december voor Duitsland bedroeg 2,0%, een daling ten opzichte van november toen de inflatie 2,6% bedroeg.

Aangezien Eurostat de geharmoniseerde consumptieprijsindexcijfers met constante belastingvoet voor december nog niet publiceerde, is november de recentste maand om mee te kunnen vergelijken. De inflatie op basis van de HICP-CT bedroeg in België in november 2,7%. Ze steeg daarmee licht ten opzichte van de 2,6% in oktober. In november bedroeg deze inflatie in Duitsland 2,5%. Dat is een stijging ten opzichte van oktober, toen de inflatie 2,2% bedroeg. De inflatie in Frankrijk daalde van 0,6% in oktober naar 0,5% november. In Nederland daalde ze tot 2,6% in november. In oktober bedroeg deze inflatie 3,0%

^[1] Naast de nationale consumptieprijsindex (CPI) berekent Statbel ook een Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (Harmonized Index of Consumer Prices, HICP). De HICP maakt een vergelijking tussen het inflatiepeil van de lidstaten van de Europese Unie mogelijk. De toegepaste bestedingsoptiek en methoden zijn daartoe zo goed mogelijk gecoördineerd en in Europese regelgeving vastgelegd. De resultaten van de CPI en de HICP zijn niet gelijk. Dat komt vooral door een andere weging en samenstelling van het pakket goederen en diensten waarop deze indices zijn gebaseerd.

Tevens wordt de HICP gebruikt door de Europese Centrale Bank voor haar monetair beleid. Verder wordt de HICP gebruikt om te bepalen in hoeverre een lidstaat voldoet aan de inflatiecriteria bepaald in het Verdrag betreffende de Europese Unie.

Enkele verschilpunten tussen de HICP en de huidige CPI:

• De weging van het pakket aan goederen en diensten in de HICP is hoofdzakelijk gebaseerd op de nationale rekeningen. Op de lagere gedetailleerde niveaus wordt gebruikt gemaakt van het huishoudbudgetonderzoek. De CPI gebruikt hoofdzakelijk het huishoudbudgetonderzoek op alle niveaus.
• De referentiepopulatie van de HICP bestaat uit private huishoudens (incl. toeristen in België) en bewoners in institutionele huishoudens (o.a. rusthuizen en instellingen). Voor de CPI is dit momenteel privé huishoudens met een referentiepersoon onder een maximale leeftijd.
• In de HICP wordt een binnenlands bestedingsconcept gehanteerd, dit zijn bestedingen gedaan in België door de referentiepopulatie. Voor de CPI wordt een nationaal bestedingsconcept gehanteerd, dit zijn bestedingen gedaan door de referentiepopulatie ongeacht de locatie.
• Voor de HICP wordt geen seizoenscorrectie toegepast, voor de CPI wordt dit gedaan voor buitenlandse reizen en vakantiedorpen.
• De solden werden in de CPI geneutraliseerd, in de HICP worden deze in de maand opgenomen.
• Voor huisbrandolie wordt de huidige prijs gebruikt in de berekening van de HICP. In de berekening van de CPI wordt een gewogen 12-maandelijks gemiddelde gehanteerd.

^[2] De HICP-CT wordt op dezelfde wijze berekend als de gewone HICP, in deze index worden de prijzen echter berekend op basis van constante belastingtarieven. Deze index geeft dan ook de theoretisch potentiële impact weer van wijzigingen in de indirecte belastingtarieven (zoals de btw of accijnzen) op de gemeten inflatie. Het betreft hier echter een theoretische impact omdat verondersteld wordt dat de belastingwijzigingen meteen en volledig worden doorgerekend in de prijzen die door consumenten betaald worden.

^[3] De inflatie op jaarbasis meet de prijswijziging tussen de huidige maand en dezelfde maand van het voorgaande jaar. Een 12-maandelijks gemiddelde vergelijkt de gemiddelde HICP van de laatste 12 maanden met het gemiddelde van de voorgaande 12 maanden. Een maandelijkse wijziging vergelijkt de prijsniveaus van de laatste twee maanden.

^[4] De impact op de inflatie toont de wijziging van de inflatie door het opnemen van de subindex in de HICP. De impact houdt niet alleen rekening met het gewicht van de subindex, maar ook of de inflatie van de subindex hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale HICP).