Circulaire bevestigt retroactieve toepassing verruimd expatstatuut

Eind vorig jaar werden wetswijzigingen doorgevoerd om de bijzondere belastingstelsels voor ingekomen belastingplichtigen en onderzoekers (het expatstatuut) aantrekkelijker te maken (zoals toegelicht in onze eerdere nieuwsbrief).

Op 1 april 2026 werd een administratieve circulaire gepubliceerd waarin de fiscale administratie deze wijzigingen en hun inwerkingtreding toelicht. Daarbij wordt onder meer bevestigd dat de wijzigingen retroactief van toepassing zijn en dat bestaande loonstructuren retroactief kunnen worden aangepast, uiterlijk tot en met 30 juni 2026.

De wetswijzigingen creëren interessante opportuniteiten. Echter, elk geval vereist een zorgvuldige afweging, onder meer gezien de uiteenlopende fiscale en sociale zekerheidsbehandeling. Bovendien laat de circulaire een aantal vragen onbeantwoord, onder meer over de precieze draagwijdte van de deadline van 30 juni 2026.

Verruiming expat statuut

De wijzigingen eind 2025 waren de volgende:

• Voor zowel ingekomen belastingplichtigen als onderzoekers:
  • De belastingvrije expatvergoeding mag maximaal 35% van het jaarlijks brutoloon bedragen (voorheen 30%).
  • Het plafond van 90.000 euro belastingvrije expatvergoeding verdwijnt.
• Specifiek voor ingekomen belastingplichtigen:
  • De minimale bruto jaarbezoldiging daalt van 75.000 euro naar 70.000 euro.

Voor het jaar van aankomst in België, alsook voor het jaar van vertrek uit België of het jaar waarin het expat statuut een einde neemt, gold in principe een pro rata berekening van de grensbedragen van 90.000 euro en 75.000 EUR.

De circulaire van 1 april 2026 verduidelijkt nu dat:

• De minimale bruto jaarbezoldiging pro rata wordt berekend op 70.000 euro (i.p.v. 75.000 euro).
• De pro rata berekening van het maximumbedrag van 90.000 euro vervalt door de afschaffing van het plafond.

De administratie gaat in haar circulaire niet in op het standpunt van de RSZ, die de verruiming van het expatstatuut niet volgt (met uitzondering van de grens van 70.000 EUR, waarvoor de RSZ inmiddels heeft aangegeven deze versoepeling wel te zullen volgen).Voor de sociale zekerheidsbijdragen blijft de pro rata berekening van het maximumbedrag van €90.000 echter relevant. Dit verschil tussen fiscale en RSZ-behandeling leidt tot praktische moeilijkheden en onduidelijkheid.

Inwerkingtreding

De wetswijzigingen inzake het verruimde expatstatuut zijn retroactief van toepassing op bezoldigingen die worden betaald of toegekend vanaf 1 januari 2025.

Inzake deze retroactiviteit, onderscheidt de circulaire twee situaties:

A. Werknemers die reeds onderworpen waren aan het expat statuut

De fiscale administratie verduidelijkt in haar circulaire dat werkgevers bestaande arbeidsovereenkomsten kunnen aanpassen aan het verruimde expatstatuut. Zo kunnen zij bijvoorbeeld het brutoloon retroactief verlagen en de belastingvrije expatvergoeding verhogen van 30% naar 35%. De circulaire benadrukt wel dat dergelijke wijzigingen secundaire effecten kunnen hebben (zoals een lager pensioen of vakantiegeld) en adviseert hiermee rekening te houden.

Volgens de circulaire kunnen retroactieve wijzigingen aan arbeidsovereenkomsten uiterlijk toten met 30 juni 2026. Wat de gevolgen zijn van wijzigingen na deze datum, is onduidelijk.

B.Werknemers/bedrijfsleiders die niet voldeden aan de minimale bezoldigingsdrempel van 75.000 euro

Voor werknemers en bedrijfsleiders met een bruto bezoldiging tussen €70.000 en €75.000 vóór 10 januari 2026 geldt een verlengde aanvraagtermijn voor het expatstatuut tot en met 9 april 2026.

Normaal bedraagt deze termijn drie maanden vanaf indiensttreding. Voor wie zich sinds 1 januari 2025 in deze situatie bevindt, kan dus alsnog tijdig een aanvraag worden ingediend.

De circulaire preciseert niettemin dat deze uitzonderlijke termijn uitsluitend geldt voor dit specifieke geval en niet voor andere laattijdige aanvragen.

Actie?

De circulaire maakt duidelijk dat het verruimde expat statuut retroactief kan worden toegepast. Bestaande loonstructuren kunnen in dit kader worden aangepast voor bezoldigingen vanaf 1 januari 2025.

Ondernemingen, werknemers en bedrijfsleiders die al toepassing maken van het expat statuut doen er dus goed aan om te verifiëren of bestaande loonpakketten reeds werden afgestemd op de recente wijzigingen. Tiberghien staat u hier uiteraard graag in bij.